Najkwaśniejsze żelki na świecie: skąd się bierze kwas i jak go mierzyć

Każdy, kto robił wyzwanie z kwaśnymi żelkami, zna moment, w którym język przestaje odróżniać smaki. Odpowiada za to posypka z kwasu cytrynowego i jabłkowego, a jej moc da się zmierzyć: najkwaśniejsze słodycze na świecie mają pH niższe niż cola.

Co sprawia, że żelki są kwaśne

Kwaśna posypka to cukier zmieszany z kwasami spożywczymi: cytrynowym, jabłkowym, winowym, czasem mlekowym. Na etykiecie znajdziesz je jako „kwas cytrynowy” i „kwas jabłkowy”. Im więcej kwasu w posypce i im drobniejsze kryształki, tym mocniejsze pierwsze uderzenie.

Sam żelek w środku jest zwykle zwyczajny. Kwaśność siedzi na powierzchni, dlatego oblizany kwaśny żelek po chwili jest po prostu słodki.

Dlaczego jedne uderzają, a inne ciągną

Kwas cytrynowy daje najmocniejsze, ale krótkie uderzenie. Jabłkowy jest trochę łagodniejszy, za to trzyma dłużej. Razem działają mocniej niż każdy z osobna, a dodatek kwasu mlekowego wydłuża to jeszcze bardziej. Producenci najostrzejszych cukierków dokładają trik: kwas jabłkowy zamykają w otoczce z tłuszczu, która rozpuszcza się dopiero po kilkunastu sekundach, więc kiedy pierwszy kwas odpuszcza, wchodzi drugi.

Nie ma skali Scoville’a dla kwasu

Dla ostrych papryczek jest skala Scoville’a, dla kwaśnych słodyczy nic takiego nie istnieje. Producenci rysują na opakowaniach własne skale, które niczego nie mierzą. Obiektywnie liczy się pH (im niższe, tym kwaśniej; woda ma 7, cola 2,5) i kwasowość miareczkowa, czyli ile zasady trzeba, żeby ten kwas zneutralizować.

W badaniach laboratoryjnych najkwaśniejsze słodycze mają pH 1,6–2,3: kwaśny spray do ust 1,6, proszek do lizania 1,8, kwaśne kulki i „toksyczne” cukierki około 2,3, czyli poniżej coli. Zwykłe kwaśne misie wychodzą około 3,0. Żaden niezależny test nie wskazał jednego „najkwaśniejszego na świecie”; kilka marek ogłasza się nim samodzielnie.

Co kwas robi z zębami

Szkliwo zaczyna się rozpuszczać poniżej pH 5,5, a najkwaśniejsze słodycze mają pH około 2, czyli ponad tysiąc razy więcej kwasu. Każdy kontakt to atak kwasowy na około 20 minut, dopóki ślina nie wyrówna pH. Dlatego dziesięć kwaśnych żelków naraz jest dla zębów łagodniejsze niż dziesięć po jednym w ciągu godziny. Kwaśne wersje słodyczy są w badaniach bardziej erozyjne niż te same słodycze bez posypki.

Po kwaśnych nie myj zębów od razu: zmiękczone szkliwo łatwo zetrzeć szczoteczką. Popij wodą i odczekaj 30–60 minut. Od bardzo dużej ilości naraz język może się obrać; to zwykłe podrażnienie kwasem.

Jak przetrwać wyzwanie kwaśnych żelków

Po jednym, nie garścią. Nie rozgryzaj od razu, bo żucie wciera kwas w język. Miej pod ręką wodę albo mleko; mleko neutralizuje kwas szybciej. Nie ssij jednego żelka przez minutę, przełknij i odczekaj. Zęby umyj dopiero po godzinie.

Najkwaśniejsze, jakie mamy

W naszym miksie najkwaśniejsze są radioaktywne: żelki z grubą warstwą kwaśnej posypki, które trafiają do każdego boxu ustawionego na 75% albo 100% kwaśnych. Nie mierzyliśmy ich pH, więc rekordu świata nie ma w ofercie. Pierwszy jest wyraźnie za mocny, trzeci w sam raz.

Częste pytania

Co sprawia, że żelki są kwaśne?

Posypka z cukru i kwasów: cytrynowego, jabłkowego, winowego. Kwaśność jest na powierzchni, środek jest zwykle słodki.

Jakie są najkwaśniejsze cukierki na świecie?

W testach laboratoryjnych najniższe pH, około 1,6–2,3, mają kwaśne spraye, proszki i twarde kulki. Oficjalnego rankingu nie ma; tytuł „najkwaśniejszy” marki przyznają sobie same.

Czy kwaśne żelki niszczą zęby?

Przy częstym jedzeniu tak: pH około 2 rozpuszcza szkliwo, a kwaśne wersje są bardziej erozyjne niż zwykłe. Rzadziej, więcej naraz, popić wodą, nie myć zębów od razu.

Czy kwaśne żelki mogą poparzyć język?

Od dużej ilości naraz język może zrobić się obolały i obierać się. To podrażnienie kwasem; po jednym, z przerwami, nic się nie dzieje.

Jak przetrwać wyzwanie kwaśnych żelków?

Po jednym, nie żuć od razu, mleko lub woda pod ręką, zęby myć dopiero po godzinie.